Opis konkurencji we wniosku do PUP - prawdziwe firmy zamiast ogólników

Wniosek o dotację prawie gotowy. Lista zakupów jest, prognoza jest, a Ty dochodzisz do rubryki o konkurencji i piszesz: „Na lokalnym rynku działa kilka firm o podobnym profilu, jednak moja firma wyróżni się jakością i konkurencyjnymi cenami”. Brzmi rozsądnie… tylko że nie odpowiada na pytanie z druku.

Opis konkurencji we wniosku do PUP (powiatowego urzędu pracy) to nie miejsce na ogólniki. W drukach takich jak ten z Brzeska, który pokażę niżej, urząd pyta o konkretne firmy, ich lokalizację, mocne i słabe strony oraz o to, co zrobisz z ich przewagą. Z tego wpisu dowiesz się, jak brzmi to pytanie w drukach urzędów, skąd wziąć prawdziwych konkurentów, czego nie wpisywać bez sprawdzenia i jak pokazać przewagę firmy, która dopiero startuje.

Co dokładnie jest w pytaniu o konkurencję w drukach PUP?

Przepisy wcale nie wymagają opisu konkurencji. Rozporządzenie z 21 listopada 2025 r. w sprawie wniosków i realizacji umów o dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej (…) (Dz.U. 2025 poz. 1645) wymienia, co ma zawierać wniosek: między innymi symbol PKD (kod rodzaju działalności z Polskiej Klasyfikacji Działalności), opis planowanej działalności, opis lokalu, doświadczenie, przychody i koszty, listę wydatków i zabezpieczenie (§ 2 ust. 3). Słowa „konkurencja” tam nie ma.

Pytanie o konkurencję dokłada urząd we własnym druku wniosku, więc jego brzmienie zależy od tego, gdzie składasz wniosek. Przykład: w druku wniosku urzędu pracy w Brzesku na 2026 r. („Obowiązująca wersja wniosku 2026 (1)” w ogłoszeniu o naborze z lutego 2026 r., plik ZIP w załącznikach) punkt 4 części II brzmi tak:

Opis rynku na którym będzie prowadzona działalność gospodarcza oraz analiza planowanej działalności gospodarczej w odniesieniu do konkurencji (należy podać kim są konkurenci i ich lokalizację, mocne i słabe strony, należy wskazać w czym istniejące przedsiębiorstwa mają przewagę i jakie zostaną podjęte działania w celu jej zminimalizowania)

Zaraz pod nim, w punkcie 5, są jeszcze dwa pytania: na czym polega przewaga Twoich produktów lub usług nad tymi, które już są na rynku, i czy to nowe produkty lub usługi na rynku.

Punkt zaczyna się od opisu rynku, więc najpierw w kilku zdaniach napisz, kto będzie Twoim klientem i na jakim obszarze będziesz działać. Dopiero potem konkurencja, a w samym nawiasie są cztery pytania naraz: kim są konkurenci i gdzie działają, jakie mają mocne i słabe strony, w czym mają nad Tobą przewagę i co z tym zrobisz. Dobra odpowiedź ma wszystkie cztery części.

Czy za opis konkurencji urząd daje punkty?

To zależy od urzędu. W części urzędów tak, wprost. Regulamin dofinansowania urzędu pracy w Mikołowie z 23.02.2026 r. wylicza kryteria, za które komisja przyznaje punkty. W grupie „Realność planu marketingowego” są analiza rynku i znajomość głównych konkurentów (§ 2 ust. 17 pkt 2).

Ten sam regulamin mówi, że komisja ocenia wnioski także na podstawie wiedzy i doświadczenia swoich członków, może skorzystać z opinii zewnętrznych ekspertów i zaprosić Cię na rozmowę kwalifikacyjną (§ 2 ust. 17 i 18). Moim zdaniem ogólnik „działa kilka firm” w takiej ocenie niewiele daje. Konkretne nazwy pokazują, że rynek znasz, i łatwo je obronić, jeśli komisja zapyta o nie na rozmowie.

Zasady przyznawania dotacji znajdziesz na stronie swojego urzędu, zwykle przy ogłoszeniu o naborze. Sprawdź tam, czy opis rynku i konkurencji ma osobne punkty, i potraktuj ten punkt wniosku na serio.

Prawdziwe firmy zamiast ogólników - skąd je wziąć?

Druk pyta, kim są konkurenci i gdzie działają, więc odpowiedź to nazwy firm i miejscowości. Nie „kilka firm w powiecie”, tylko konkretna firma, konkretny adres i to, co robi.

Konkurentów najprościej szukać w tej kolejności:

Czego nie wpisywać bez sprawdzenia?

Do wniosku wpisujesz tylko to, co sam sprawdziłeś. Na stronie firmy nie ma nic o jakiejś usłudze? To nie znaczy, że jej nie robi. Piszesz wtedy „oferta skupiona na…”, a nie „firma nie wykonuje…”.

To samo z ocenami w Mapach Google, reklamami konkurencji i zdaniami w stylu „duże firmy rzadko tu docierają”. Jeśli nie masz tego czarno na białym, pomiń. Strona firmy nie działa? Sprawdź ją jeszcze raz innego dnia, a w opisie oprzyj się na tym, co da się potwierdzić, na przykład w rejestrze.

Ile firm opisać we wniosku?

Moim zdaniem wystarczą trzy prawdziwe firmy opisane porządnie. Jeśli druk to wypełnialny PDF, pole może mieć stały rozmiar (tak jest w druku z Brzeska) i tekst, który się nie zmieści, nie wydrukuje się. Dziesięć firm po jednej linijce to więc gorszy pomysł niż trzy z mocnymi i słabymi stronami.

Nie liczę też wszystkich firm w okolicy i nie piszę, że rynek jest nasycony. Taka liczba niczego nie dowodzi, a „rynek nasycony” sam podsuwa pytanie, po co mu kolejna firma.

Słabe strony konkurencji a przewaga Twojej firmy

Słaba strona konkurenta to nie obelga, tylko luka, którą Ty możesz zapełnić. Najczęściej widać ją w trzech miejscach:

• zakres - firma robi tylko część tego, co planujesz Ty (na przykład same naprawy, bez sprzedaży, albo tylko jedna usługa z kilku, które planujesz),
• obszar - firma obsługuje cały region, więc do mniejszych miejscowości ma daleko,
• informacja - brak strony z ofertą albo cennika, oferta tylko w mediach społecznościowych.

Twoja przewaga musi się z tych luk wprost brać. Nowa, jednoosobowa firma może napisać na przykład o takich rzeczach, o ile są prawdą:

• to, czego u konkurentów brakuje, masz w jednej ofercie,
• klient od początku do końca rozmawia z jedną osobą,
• jesteś bliżej klientów z Twojej części powiatu,
• masz niskie koszty stałe, bo na start nie zatrudniasz ludzi, więc możesz trzymać rozsądne ceny,
• masz doświadczenie w zawodzie, udokumentowane świadectwami pracy.

Ostatni punkt łączy się z innymi częściami wniosku. Urząd sprawdza doświadczenie najpierw w swoim systemie, czyli w danych z Twojej rejestracji, a jeśli ich tam nie ma, może zażądać dokumentów (§ 3 ust. 3 rozporządzenia). Więcej o tym pisaliśmy we wpisie karta rejestracyjna bezrobotnego a dotacja: doświadczenie, termin, punkty.

Czy usługa musi być nowa na rynku?

Nie. Ustawa ani rozporządzenie tego nie wymagają. Starosta (w praktyce w jego imieniu dyrektor powiatowego urzędu pracy) może jednak określić dodatkowe warunki co do rodzaju działalności (art. 147 ust. 2 ustawy o rynku pracy i służbach zatrudnienia), więc sprawdź zasady swojego urzędu. Na pytanie „czy są to nowe produkty lub usługi na rynku”, jeśli Twój druk je zawiera, odpowiadasz zgodnie z prawdą, także „nie”. W przykładowym druku to pytanie stoi osobno, a czym się różnisz od firm, które już działają, pokazujesz w pytaniu o przewagę tuż obok.

Jak zmniejszyć przewagę firm ze stażem?

Firmy, które działają od lat, mają zwykle rzeczy, których Ty na starcie nie masz: staż, opinie klientów, większy zespół i zaplecze. Napisz to wprost. Druk pyta, w czym istniejące firmy mają przewagę, więc odpowiedź „w niczym” po prostu omija pytanie.

Ważniejsza jest druga połowa pytania: co zrobisz, żeby tę przewagę zmniejszyć. Działania mają być konkretne i do wykonania przez jedną osobę, na przykład:

• proszenie każdego klienta o opinię od pierwszego zlecenia, żeby szybko zebrać to, co starsze firmy mają z lat,
• jasna cena podana przed rozpoczęciem usługi, żeby klient wiedział, za co płaci,
• przyjmowanie tylko tylu zleceń, ile jedna osoba zdąży wykonać w terminie, zamiast obiecywać tyle co duży zespół.

Opis konkurencji - przykład

Poniżej przykład zmyślony, dla wymyślonej firmy: mobilnego serwisu rowerowego z dojazdem do klienta. Firmy A, B i C nie istnieją, chodzi tylko o układ odpowiedzi.

Konkurencja: Firma A (miasto powiatowe) - sklep rowerowy z serwisem, duży wybór części, cennik usług na stronie; rower trzeba przywieźć do sklepu. Firma B (sąsiednia gmina) - warsztat przy domu, dobre opinie klientów, działa tylko w wybrane dni tygodnia. Firma C (miasto powiatowe) - serwis przy wypożyczalni w centrum, w sezonie czynny codziennie, ale oferta skupiona na sezonie letnim.

Przewaga konkurencji: staż, rozpoznawalność, zaplecze części. Moje działania: dojazd do klienta w całym powiecie, wycena przed naprawą, zbieranie opinii od pierwszych zleceń, części zamawiane u dostawcy z dostawą następnego dnia.

Zwróć uwagę, że każda firma ma nazwę, miejscowość (w przykładzie zastąpioną ogólnym opisem), mocną i słabą stronę, a działania odpowiadają na przewagi konkurencji (opinie na staż i rozpoznawalność, szybka dostawa części na zaplecze) albo na luki w ich ofercie (dojazd do klienta, bo do Firmy A rower trzeba przywieźć), a wycena przed naprawą daje klientowi jasną cenę z góry. W prawdziwym wniosku wpisujesz prawdziwe firmy, sprawdzone tak, jak opisałam wyżej.

Najczęstsze pytania o opis konkurencji we wniosku do urzędu pracy

Pamiętaj

Jeśli Twój druk pyta tak jak ten z Brzeska, opis konkurencji we wniosku do PUP to krótki opis rynku i cztery odpowiedzi: kto i gdzie, mocne i słabe strony, w czym mają przewagę i co z tym zrobisz. Wpisuj tylko prawdziwe, sprawdzone firmy, a przed pisaniem przeczytaj druk i zasady swojego urzędu, które znajdziesz przez katalog powiatowych urzędów pracy. Jeśli urząd mimo to odeśle wniosek do uzupełnienia, przeczytaj, jak odpowiedzieć na wezwanie do poprawy wniosku o dotację z urzędu pracy. A żeby nabór Cię nie zaskoczył, zobacz, jak pilnować naborów na dotacje w swoim urzędzie pracy.